Dzień 18–20: O sukcesie, Holendrach, wiatrach i półdzikim krajobrazie
18. Culloden Forest – Inverness – Dingwall – Ardgay (72 km); 19. Ardgay – Bonar Bridge – Lairg – Altnaharra – Bettyhill (92 km); 20. Bettyhill – Thurso – John o’ Groats (82 km)
Dojechałem do mety! Jestem w John o’ Groats!
Nie jest tu szczególnie pięknie: ot, znak symbolizujący koniec trasy, jakieś sklepy, restauracje, hotel, B&B, a to wszystko przy jednej drodze zakończonej zatoczką z dużym parkingiem. Nazwa miejscowości pochodzi od Jana de Groot, Holendra, który w XV wieku przewoził stąd pasażerów łodzią na Orkady, widoczne stąd, z północnego wybrzeża, jak na dłoni. Podobno hotel stoi na miejscu dawnego domu owego Holendra.
Notka z podsumowaniem całej wycieczki będzie później, a na razie relacja z ostatnich trzech dni jazdy. Dziś pisze mi się znacznie wygodniej: z okazji ukończenia wyzwania zrobiłem sobie prezent w postaci jeszcze jednego noclegu pod dachem, tym razem w lokalnym B&B. I bardzo dobrze, bo lało prawie cały dzień i do słynnego znaku-drogowskazu dotarłem cały mokry i z chlupoczącymi butami, acz szczęśliwy.
Na drinkach w Derby Liya zapytała mnie, czego się nauczyłem na wyprawie. Różne odpowiedzi mi się plątały po głowie, ale dziś króluje wśród nich jedna myśl: rowerzystom na długie wyprawy należy życzyć pomyślnych wiatrów. Najdosłowniej tak jak żeglarzom. Bo to wiatr, bardziej niż jakikolwiek bądź inny składnik pogody, bardziej niż temperatura, słońce, deszcz, podjazdy i zjazdy – decyduje o tym, czy droga jest samą przyjemnością, czy dużym, niewdzięcznym wysiłkiem.
Przez te dwadzieścia dni ledwo zacząłem łapać specyfikę wiatrów i tego, w jaki sposób w połączeniu z ukształtowaniem terenu one wpływają na łatwość bądź trudność jazdy. Nadal trudno mi to wyczuć. Kiedy wieje wprost w plecy lub w twarz, sprawa jest jeszcze dość prosta, ale przy bocznym wietrze bywa bardzo różnie. Nawet kiedy, dajmy na to, jedzie się na północ a wieje z SE, lokalne podmuchy i zawirowania potrafią nieźle napsuć krwi. Mniej czuje się wiatr w miastach, lasach czy wąwozach, bardziej blisko wybrzeża, na otwartych przestrzeniach – ulga potrafi być zauważalna, kiedy mija się od zawietrznej górę, na której impet mas powietrza trochę hamuje. Chyba że nie hamuje i akurat trafi się na korytarz powietrzny. Czasem drobna zmiana nachylenia potrafi też sprawiać różnicę, tak że pozornie płaska droga może być albo bułką z masłem, albo straszną upierdliwością, i trudno powiedzieć dlaczego.
Wszystko to sprawia, że trudno mi było zgadnąć, jak rozplanuję te trzy ostatnie dni. Tak jak Wam pisałem w poprzedniej notce, ostatecznie zdecydowałem się na wariant dłuższy i dzikszy. Jego trasy opracowane przez Andy’ego podzielone są na trzy odcinki, kolejno od Inverness do Bonar Bridge, potem do Bettyhill i wreszcie na metę w JOG. Zrazu kombinowałem, że może dam radę w chmurną, ponurą niedzielę dojechać aż pod Lairg, gdzie mógłbym zjeść coś w poniedziałek rano i zacząć dzień od wjechania w dzicz. A gdzie tam!
Śniadanie w Inverness zgodnie z planem, acz dość późne; wyjeżdżałem stamtąd już koło południa. Za mostem Kessock Bridge początkowo droga prowadziła poboczami wzdłuż A9, jak wcześniej, i przy tej okazji cieszyłem się, że od niej odbiję, bo ruch był nadal naprawdę spory (potem doczytałem, że tak jest aż do Tain i dopiero potem słabnie). W Tore pożegnałem główną drogę i ruszyłem mniejszymi ulicami w stronę Dingwall, gdzie pod ostatnim dużym Tesco na trasie znalazłem ni mniej, ni więcej, tylko paczkomat® InPostu® (ups, deklinacja!) – jedyny, jaki mi się trafił w ogóle! – i bogaty wybór swojskich wędlin. A samo Tesco wita klientów po gaelicku. Fajne kombo.
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15b749f3-bc89-45fe-afb8-866fc1b669fc_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6225ad90-bcac-4020-8b9c-7f7540e83708_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0ed54935-b527-4937-a238-2d53c272dc6d_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6bd60bff-762e-4e81-bcc3-133371af3679_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F499bcebf-018e-4cd2-bc5f-259635fe0b44_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F360c692b-c73c-4d66-ae62-a2d9244dbb45_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76a137b4-ac86-418e-9c1d-05f484f0d104_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F98ae9a72-7acd-435a-852b-41942a38abb4_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F711499fa-56cb-4a40-8b37-261dadbc1a1f_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F23e8c844-3137-4cb5-8519-92db723b6581_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4e0b4b46-21bf-4b92-80d0-b8463242b72d_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1859b7f1-8aa7-4553-86ea-49cca11d8b45_1210x907.jpeg)
Z Dingwall droga wspięła się pod górę i zaczęła trawersować zbocza różnych drobnych szczytów i szczycików, których, jak się okazało, jest na północy nadal sporo. Wiatr zaś się wzmógł i dał mi nieźle w kość. Było co podziwiać, ale skupiałem się na zasuwaniu do przodu i prawie nie robiłem zdjęć, z wyjątkiem spektakularnego zjazdu pod wieczór; myśl o obozowaniu pod Lairg porzuciłem szybko i koniec końców nie osiągnąłem nawet Bonar Bridge – znalazłem dogodny lasek, Gearchoille Community Wood, tuż przed Ardgay, i rozbiłem namiot przy ścieżce. Kiedy się rozstawiałem, minęło mnie kilkoro spacerowiczów z psami; nikt nie protestował, za to psy mnie obwąchały, a osoby zagadnęły, że miłe miejsce na nocleg i skąd jestem, i życzyły mi spokojnej nocy. Można? Można. Lubię Szkocję, mówiłem już?
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75d990a1-ce16-4c47-906a-590c5f49e306_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25ae30e6-0992-464e-972b-cf93b1da7be2_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcfe530b4-a366-4113-8738-41468e9f8a3f_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_720,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F474f8501-e494-44a7-91dc-cde2fe256ded_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_720,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe662108f-83f5-4433-82ad-a12b1c814740_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_720,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F92ee7271-07f4-4547-a664-4db7c8e0a3bd_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_720,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd407b768-ef35-4e36-b219-97a48fc4a404_1210x907.jpeg)
W sobotę dzień wstał znów słoneczny, zgodnie z prognozą. Przy czym tutaj „słoneczny” oznacza „na błękicie nieba tu i ówdzie gromadzą się groźne chmurzyska, więc jak wiatr ci nie będzie sprzyjać, to i tak zmokniesz”. Na szczęście nie zmokłem, ale wiatr nie ułatwiał zadania i jechało się na początku trudno. W Costcutterze w Lairg (przy którym stacja benzynowa z napisem „uwaga, ostatnia szansa na tankowanie przez 44 mile!”) uzupełniłem zapasy, a kawałek dalej, w kawiarence z widokiem na Loch Shin, zjadłem lunch. A potem ruszyłem przez środek niczego. Przynajmniej teoretycznie.
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fae975757-a0ac-4208-b506-2253d48460b2_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fab954b07-d13e-4bb8-b883-e8eb278a92c4_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19a2a5ef-d6ae-4431-bf37-35297680ec9d_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f28864f-e8cb-46ea-872a-3fce81e09a33_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F336726fa-1a12-4cd8-aaac-0830abf22ae0_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09d33bba-1e6b-4a5b-8368-51c9639be595_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5b70a008-5ec7-4d8f-a085-2741579a3180_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc984a63b-910d-4506-9111-592eda3b53de_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b7aec38-4acc-4975-814b-c552d6a6c5c2_1210x907.jpeg)
No, dzikim krajem to bym tego jednak nie nazwał. Dzikie to są stepowe bezdroża w Ukrainie, ewentualnie Grenlandia czy interior Islandii, gdzie wioska o 200 mieszkańcach to już ważny ośrodek. Tu przynajmniej był prawie cały czas zasięg (i to nawet LTE); droga, choć z tych wąskich (por. odcinek z dnia 6) była cały czas asfaltowa i co jakiś czas przejeżdżał samochód, a minęło mnie nawet kilka tirów; wreszcie mimo braku sadyb za Lairg zdarzały się ślady działalności człowieka: to ogrodzenia i bramy, to znaki informacyjne, jakieś dróżki odchodzące zapewne do szop czy innych własności prywatnych. A po dwudziestu kilometrach – knajpka w środku niczego. The Crask Inn.
Nie byłem głodny, ale i tak wstąpiłem na kawę i ciastko. Jak wakacje, to wakacje. W środku przytulnie i pusto, nikogo za ladą, żadnych gości, tylko dzwonek i znak: „proszę dzwonić po obsługę”. Zadzwoniłem. Obsługa przybiegła natychmiast i mnie obszczekała na powitanie. Ta właściwa nadeszła kilka minut później, niespiesznie, bo akurat wnosili jakieś meble – ale komu by się spieszyło, jak ma takie psy? Ten duży to mistrz świata w kategorii „łagodność”.
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7dbf1ff7-bcc6-4596-a648-e64631d6c999_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1189cbf7-f682-4cf3-9c0c-f1575894137e_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa126e27f-376e-4c59-9c94-7464333d9cb1_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7294880b-747c-424e-9e68-4fb2328cc05a_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbec33327-649a-4316-b9b4-df4dd1d646d5_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F65c0c97f-39e8-4c80-9338-684255d79b73_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4c796dda-e624-4801-8d56-74a07a9e2ad6_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0886ea25-62e3-4d23-a89a-6a712daeb867_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb3068cd4-dc6d-471a-a325-624718065663_1210x907.jpeg)
Od Crask Inn jechało się zauważalnie łatwiej. Kilkanaście kilometrów dalej: Altnaharra. Mała wioska na odludziu, ale jest tam hotel (ponoć popularny wśród wędkarzy), restauracja, jakieś domy, kościół, szkoła, B&B, kemping. Tu już nie robiłem postoju. Potem odbiłem w boczną drogę, gdzie samochody jeździły już nie co kilka minut ale co kilkanaście, cały czas wzdłuż Loch Naver, wąskiego i długiego jak większość szkockich lochów, a potem z biegiem zasilającej go rzeki Naver aż do samego morza. Przepiękny kawałek, chyba jeden z moich ulubionych na całej trasie. Nic, tylko się zachwycać.
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff9052716-7948-44f4-9774-5b69d25a6172_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58828723-faba-448e-a57e-9415670e5942_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F26123f16-bee0-4e7c-bff1-24a799526f7c_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2510d48a-e270-4e1a-b7c5-99aa2ecc833b_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9813f1b9-20af-4408-98d1-5c1881ca2648_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F744c79a4-45a8-4a38-b88f-1e0083129354_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6b501c2-1423-40ca-8630-5e05a80173ae_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4c29335c-b60f-4ebe-928b-dd7bf3a00d45_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7011a522-328f-468d-a2af-926f417f00c7_1210x907.jpeg)
Zdecydowałem, że czas na porządny prysznic, i zanocowałem na kempingu w Bettyhill (urocze miasteczko, tylko trzeba podjechać pod górę – nie chciało mi się, podchodziłem). Na ostatniej prostej do noclegu niemiła niespodzianka. Złapałem kapcia w tylnej oponie! Przedostatniego dnia! A już myślałem, że dojadę do JoG bez jednego problemu z rowerem. No nic, zestaw naprawczy w dłoń, do dzieła. I znowu okazało się, że więcej szczęścia niż rozumu, bo o ile dziurę znalazłem bez problemu, to łatanie dętki to kolejna rzecz, której dawno nie ćwiczyłem i pierwsze próby spaliły na panewce, a poza tym moja pompka (tania, bodaj z Decathlonu) pompuje z trudem i niechętnie. Z pomocą przyszła rowerzystka z namiotu obok. Teraz już wiem, jaką chcę pompkę. Evo z Holandii (tak zrozumiałem Twoje imię) – jeśli kiedyś jeszcze spotkamy się na szlaku, masz u mnie kawę w dowolnej walucie.
Ta dętka nie budziła mojego zaufania, wyglądała, jakby niedługo miała się przetrzeć w innych miejscach, a zapasowej nie miałem, tylko łatki, więc dziś (deszcz, deszcz od południa) mówiłem sobie i rowerowi: byle do Thurso, do najbliższego sklepu rowerowego – chciałem wymienić tę dętkę i nie kusić losu. Dojadę czy nie dojadę? Dojechałem, porządnie zmoczony i wymęczony mimo kilku przystanków na herbatę. Rower został opatrzony, a ja zjadłem rozgrzewczy obiad w barze z daniami brytyjskimi i cejlońskimi.
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff040211e-c864-4949-ade4-8a93b3fa52be_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff42b7e33-818b-45c2-9cc5-1b9f73c5ec2f_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9d1a8e82-4d69-4e21-9b68-f21122c10fbd_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feb93e400-0803-4a3d-8157-02a7118b45cc_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e78920d-fa5d-4c66-b9a5-13741f67a649_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F97179fbc-fe80-41ed-bd8a-50240580f042_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F884b5acd-1337-48a8-946d-55f8941dcac7_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1da6e614-0fb5-4159-8a5c-719e888185f4_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72038b29-fdc9-4cb7-bc81-927a0c71fc68_1210x907.jpeg)
Z Thurso ruszyłem koło piątej po południu, pokrzepiony i w wyraźnie lepszym humorze, choć lało nadal. Na wyjeździe spotkałem innego rowerzystę z sakwami i namiotem. „Do JOG?” „Tak.” „Ja też. Z Land’s End?” „Tak.” „Ja też! Który dzień?” „Dwunasty!” Whoa, to się nazywa tempo. Facet zajrzał jeszcze do sklepu, ale po jakimś kwadransie mnie dogonił, zrównał się ze mną i przegadaliśmy kilka kilometrów, których nawet nie zauważyłem, wymieniając się wrażeniami i trasami. Martin jechał trochę inną trasą, bliżej zachodniego wybrzeża wyspy, niby prostszą, ale robiąc detoury tu i tam i zahaczając to o Walię, to o Loch Lomond, dzięki czemu ma jeszcze więcej na liczniku niż ja (a ja mam więcej niż typowy dystans LEJOG).
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F81b71844-8f98-46dd-a244-0531b212bfa0_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4c629196-c7a2-44fc-abf9-f1408aa04826_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1afaacd5-a17f-4723-bfc7-1c3c83ba61ab_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc7d2e98d-8b6a-4d27-826a-93e05662b4d7_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff1f6e8cc-526e-463a-be35-dc837bfcb899_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7aaf9ffb-0f64-4ec3-96fa-3546a5f05434_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feb17abbd-3e7b-4383-953a-e6fa792bc964_1210x907.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9d01b8f6-3220-4bbf-bb72-2d668f59483d_1056x594.jpeg)
![](https://substackcdn.com/image/fetch/w_474,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F90307180-d24c-46fb-b8ae-f18e8257ee31_1210x907.jpeg)
Potem Martin pojechał przodem, swoim tempem, ale spotkaliśmy się jeszcze raz w samym John o’ Groats, gdzie był uprzejmy nakręcić filmik, którym zaczyna się dzisiejsza relacja. Sklepiki z pamiątkami w JoG już zamknięte, a chcę jeszcze pamiątkowy magnes, więc jeszcze jutro tam zajrzę. Potem z powrotem rowerem do Thurso; zależnie czy mi się będzie chciało, może pojadę trochę dłuższą drogą i zawadzę o Dunnet Head (najdalej na północ wysunięty przylądek Wielkiej Brytanii) lub Duncansby Head (cypel o dwie mile na wschód od JoG). O 13:40 mam pociąg do Inverness, na który szczęśliwie tydzień temu zarezerwowałem miejsce rowerowe – jak się okazało, trzeba; dobrze, że sprawdziłem w porę. Potem Caledonian Sleeper do Londynu, oddać rower, wziąć od Jane walizę i z Luton lot do domu.
A teraz jeszcze wrzucę zdjęcia, ustawię wysyłkę na rano i pójdę zażywać zasłużonego snu. Dochodzi północ. Dacie wiarę, że nie jest całkiem ciemno i widzę chmury przez okno? Nic dziwnego, zważywszy, że jestem prawie na szerokości geograficznej Sztokholmu.